Krótki przegląd historyczny:

Hovawart jest bardzo starą rasą psów użytkowych z bardzo młodą tradycją. Jego nazwa pochodzi z dialektu Mittelhochdeutsch i oznacza stróża podwórza (hova - podwórze, wart - stróż). W literaturze średniowiecznej bardzo często spotkać można słowo hovewart używane zazwyczaj jako przeciwieństwo psów gończych i myśliwskich będących własnością szlachty. Psy te używane były jako zwierzęta stróżujące i stanowiły bardzo dużą wartość. Nie wiadomo jednak, czy były one tylko w posiadaniu szlachty, czy również chłopów. Od wielu lat nieustannie trwa spór o to, czy hovawart jest starą rasą, czy nową odtworzoną na wzór dawnego szlacheckiego hovawarta. Na świecie miłośników hovawarta można podzielić właśnie na zwolenników teorii przetrwania rasy i na tych którzy traktują go jako nowo powstałą rasę. Niestety odnosi się wrażenie, że hovawart zniknął razem ze starogermańskimi psami podwórzowymi i niemiecką arystokracją. Przez kilka wieków nie było żadnych wzmianek na temat tych psów. Rasa ożyła na nowo dzięki entuzjaście Kurtowi Konigowi. Zwolennicy teorii kontynuacji hodowli czyli ponownego wskrzeszenia hovawarta, twierdzą, że została ona odtworzona z psów, które ów Konig znalazł w odosobnionych farmach na odległych obszarach rolnych Harzu i Schwarzwaldu. Przeciwnicy teorii wskazują na fakt, że hodowcy użyli do powstania nowej rasy na wzór hovawarta owczarków niemieckich, leonbergerów, nowofundlandów, kuwaszy, landserów, dawnych bernardynów jak również półdzikich afrykańskich psów stepowych. Pierwsze konigowskie hovawarty przyszły na świat przed I Wojną Światową za sprawą jego ojca Bertrama Koniga. Wojna przerwała hodowlę, która ożyła na nowo po ustaniu zawieruchy wojennej.

Rok 1920 można uznać za początek planowej hodowli, którą Konig rozpoczął w okolicy Thale w górach Harzu. Po II Wojnie Światowej gdzieniegdzie można było spotkać hovawarty, jednak odpowiednio do ówczesnych warunków powstały one w izolacji. Niemcy podzielone były na strefy, a komunikacja publiczna nie działała zbyt dobrze. Z tych powodów niezwykle ciężko było utrzymać łączność pomiędzy hodowcami. Skutkiem tego był fakt, że przy stosunkowo niejednolitym genotypie psów, niejako przymusowo musiały rozwinąć się odmiany lokalne. Mówiono o hodowlach: coburskiej, hamburskiej, oldenburskiej i berlińskiej. W połowie lat 50 próbowano połączyć związki hodowlane, co udało się tylko częściowo. Mimo tego hovawart stał się rasą o utrwalonych cechach.

Do Polski pierwsze hovawarty trafiły w latach 80-tych dwudziestego wieku. Trudno powiedzieć, żeby rasa ta podbiła serca Polaków. Obecnie w Polsce żyje około 800 hovawartów. Rasa ta jest wciąż bardzo rzadko spotykana, jednak wydaje się, że istnieje duży potencjał dla jej rozwoju. Coraz częściej hovawarty pojawiają się na polskich wystawach i prezentują swoją wyjątkową urodę.

tekst opracowali - na podstawie książki "Kynologia Wiedza o psie" J. Monkiewicza i J. Wajdzik oraz "Encyklopedii Psów Rasowych" H. Rabera - Agnieszka i Radek Suchner

przeczytaj także "Hovawarty w Polsce i na świecie"